Gods hart voor dieren

Lights will guide you home
And ignite your bones
And I will try to fix you — Coldplay

De afgelopen weken zijn dieren volop deel geweest van onze sociale omgeving. In de keuken hadden de honden het beste plekje bij de kachel. Behalve lekker warm was het ook altijd gezellig om daar bij te zitten en ze achter hun oortjes te krabbelen. Ondertussen werden er pogingen gedaan om de drie katjes op te voeden, die veel streken uithaalden maar ook graag op schoot kropen. Ze waren helemaal deel van het gezin.

In dit stuk wil ik weer wat gedachten delen over mijn favoriete onderwerp: onze relatie met dieren. Specifiek gaat het over veganisme als een uiting van liefde en een vorm van geweldloos verzet. Ik neem een christelijke invalshoek, maar het onderwerp is misschien universeel genoeg voor anderen.

Is het ‘sentimenteel’ om huisdieren te zien als deel van het gezin, of zelfs zover te gaan om geen enkel dier pijn te willen doen? De Oxfordse theoloog Andrew Linzey vindt van niet. Hetzelfde zou namelijk destijds over Jezus gezegd kunnen worden; hij hield zich niet aan de algemeen geaccepteerde grenzen van welke mensen mededogen verdienden maar sloot vriendschap met tollenaars en prostituees:

In onze tijd betekent één zijn met Christus een uitbreiding van onze morele gevoeligheid die net zo beledigend en bedreigend is voor de machthebbers als de compassie van Jezus was in zijn tijd.

Rainbow

Gods liefde beperkt zich niet tot mensen. God is een trouwe schepper, en verbindt zich aan alles wat hij heeft gemaakt (Genesis 9)1. George MacDonald, een grote inspirator van C.S. Lewis, schreef over God trouwe zorg voor dieren:

Zij die weinig hopen, kunnen niet veel groeien. Zelfs de heerlijkheid van God moet voor hen iets kleins zijn, want hun hoop is zo klein dat het niet waard is om zich erover te verheugen. Dat hij een trouwe schepper is, betekent niets voor hen als het gaat om veruit het grootste deel van de schepselen die hij heeft gemaakt!

Gods grenzeloze liefde voor alles wat bestaat is de basis van ons geloof en onze eigen liefde. Liefde streeft altijd naar eenheid en heelheid. Gandhi2 had het over de wet van de liefde, zoals Jezus dat ook leerde in de twee geboden: Heb God lief, en uw naaste als uzelf (Matteüs 22).

No swords allowedDe eerste christenen geloofden dat liefde en het doden van mensen niet samengingen, en weigerden militaire dienst. Dit veranderde echter toen de Romeinse keizer christen werd. Augustinus was uiteindelijk degene die het leerstuk omdraaide en zei dat oorlog was toegestaan als het voor de goede zaak was en met de juiste geestelijke instelling werd uitgevoerd. Als je je vijand liefhad, was het geen probleem om hem te doden.

Ik kan het niet helpen om hier een parallel in te zien met de huidige houding van christenen tegenover dieren. We zorgen goed voor de dieren die we hebben, en doen ons best om goede rentmeesters te zijn van de schepping. Maar zien we dat de liefde van God aanwezig is in elke boom en elk kuikentje dat uit het ei kruipt? Maken we beslissingen door Gods liefde in ons of door ons gulzige ego?

Cat and chickens

Hiermee wil ik niemand veroordelen, en al helemaal niet claimen dat mijn levensstijl perfect is. Feit is dat we om zelf te kunnen leven er nooit onder uit komen om de natuur te manipuleren en daarmee te beschadigen. Maar de mate waarin onze huidige maatschappij dat doet is compleet doorgeslagen, en de meeste gevolgen van ons consumptiepatroon zien we zelf niet. De dieren in de bio-industrie zijn daar een voorbeeld van.

Liefde voor dieren is niet sentimenteel, maar juist een teken van Gods Koninkrijk. Het is een kracht om rekening mee te houden. In het eerste citaat van Linzey noemt hij dat onze compassie een bedreiging is voor de huidige macht. De ondertitel van Kurlansky’s boek over geweldloosheid noemt het niet voor niets “een gevaarlijk idee”. Veganisme is een van de manieren om je te verzetten tegen de macht van de voedselindustrie. Zonder hierbij mensen te haten, maar juist door vriendschappen te sluiten en de liefde haar werk te laten doen.

"I believe that the world was created and approved by love, that it subsists, coheres, and endures by love, and that, insofar as it is redeemable, it can be redeemed only by love." (Wendell Berry)

Voetnoten

  1. God is natuurlijk niet mannelijk of vrouwelijk, maar ik gebruik in dit stuk de mannelijke vorm.
  2. Meer over Gandhi en geweldloosheid in een eerdere blog: De grote kleine man. De zes principes van Martin Luther King Jr. zijn ook inspirerend.

Bronnen

  • Andrew Linzey, 1998. Animal Gospel
  • George MacDonald, 1892. The Hope of the Gospel
  • Mark Kurlansky, 2006. Nonviolence: The history of a dangerous idea
  • Wendell Berry, in: Llewellyn Vaughan-Lee (editor), 2016. Spiritual Ecology

Reacties

  1. Amen, sister, Gods Koninkrijk is gebouwd op liefde, en niet op haat. Zoals we gisteren in de allochtone vrouwengroep mediteerden, Lukas 1:78,79 ‘Omdat God zoveel van ons houdt zal hij het hemelse licht naar ons sturen. Dat licht zal schijnen op iedereen die leeft in het donker, in de schaduw van de dood. Dat licht zal ons wijzen naar vrede’. Het goede nieuws is dat Jezus dit hemelse licht is, en dat hij is gekomen om de hele schepping te verlossen, en niet alleen de mensen …alzo lief had God de wereld…je kunt bijna niet om pacifisme heen. Ga vooral door te schrijven, je inspireert me!

Reageren is niet mogelijk.