Gods hart voor dieren

Lights will guide you home
And ignite your bones
And I will try to fix you — Coldplay

De afgelopen weken zijn dieren volop deel geweest van onze sociale omgev­ing. In de keuken had­den de hon­den het beste plek­je bij de kachel. Behalve lekker warm was het ook alti­jd gezel­lig om daar bij te zit­ten en ze achter hun oort­jes te krabbe­len. Onder­tussen wer­den er pogin­gen gedaan om de drie kat­jes op te voe­den, die veel streken uithaalden maar ook graag op schoot kropen. Ze waren hele­maal deel van het gezin.

In dit stuk wil ik weer wat gedacht­en delen over mijn favori­ete onder­w­erp: onze relatie met dieren. Spec­i­fiek gaat het over veg­an­isme als een uit­ing van liefde en een vorm van geweld­loos verzet. Ik neem een chris­telijke inval­shoek, maar het onder­w­erp is miss­chien uni­verseel genoeg voor anderen.

Is het ‘sen­ti­menteel’ om huis­dieren te zien als deel van het gezin, of zelfs zover te gaan om geen enkel dier pijn te willen doen? De Oxfordse the­oloog Andrew Linzey vin­dt van niet. Het­zelfde zou namelijk des­ti­jds over Jezus gezegd kun­nen wor­den; hij hield zich niet aan de alge­meen geac­cepteerde gren­zen van welke mensen mede­do­gen ver­di­en­den maar sloot vriend­schap met tol­lenaars en pros­tituees:

In onze tijd betekent één zijn met Chris­tus een uit­brei­d­ing van onze morele gevoe­ligheid die net zo beledi­gend en bedreigend is voor de machtheb­bers als de com­passie van Jezus was in zijn tijd.

Rainbow

Gods liefde beperkt zich niet tot mensen. God is een trouwe schep­per, en verbindt zich aan alles wat hij heeft gemaakt (Gen­e­sis 9)1. George Mac­Don­ald, een grote inspi­ra­tor van C.S. Lewis, schreef over God trouwe zorg voor dieren:

Zij die weinig hopen, kun­nen niet veel groeien. Zelfs de heer­lijkheid van God moet voor hen iets kleins zijn, want hun hoop is zo klein dat het niet waard is om zich erover te ver­heugen. Dat hij een trouwe schep­per is, betekent niets voor hen als het gaat om veruit het groot­ste deel van de schep­se­len die hij heeft gemaakt!

Gods gren­zeloze liefde voor alles wat bestaat is de basis van ons geloof en onze eigen liefde. Liefde streeft alti­jd naar een­heid en heel­heid. Gand­hi2 had het over de wet van de liefde, zoals Jezus dat ook leerde in de twee gebo­den: Heb God lief, en uw naaste als uzelf (Mat­teüs 22).

No swords allowedDe eerste chris­te­nen geloof­den dat liefde en het doden van mensen niet samengin­gen, en weiger­den mil­i­taire dienst. Dit veran­derde echter toen de Romeinse keiz­er chris­ten werd. Augusti­nus was uitein­delijk degene die het leer­stuk omdraaide en zei dat oor­log was toeges­taan als het voor de goede zaak was en met de juiste geestelijke instelling werd uit­gevo­erd. Als je je vijand liefhad, was het geen prob­leem om hem te doden.

Ik kan het niet helpen om hier een par­al­lel in te zien met de huidi­ge houd­ing van chris­te­nen tegen­over dieren. We zor­gen goed voor de dieren die we hebben, en doen ons best om goede rent­meesters te zijn van de schep­ping. Maar zien we dat de liefde van God aan­wezig is in elke boom en elk kuiken­t­je dat uit het ei kruipt? Mak­en we beslissin­gen door Gods liefde in ons of door ons gulzige ego?

Cat and chickens

Hier­mee wil ik nie­mand vero­orde­len, en al hele­maal niet claimen dat mijn lev­enssti­jl per­fect is. Feit is dat we om zelf te kun­nen lev­en er nooit onder uit komen om de natu­ur te manip­uleren en daarmee te beschadi­gen. Maar de mate waarin onze huidi­ge maatschap­pij dat doet is com­pleet doorges­la­gen, en de meeste gevol­gen van ons con­sump­tiepa­troon zien we zelf niet. De dieren in de bio-indus­trie zijn daar een voor­beeld van.

Liefde voor dieren is niet sen­ti­menteel, maar juist een teken van Gods Koninkrijk. Het is een kracht om reken­ing mee te houden. In het eerste citaat van Linzey noemt hij dat onze com­passie een bedreig­ing is voor de huidi­ge macht. De onder­ti­tel van Kurlansky’s boek over geweld­loosheid noemt het niet voor niets “een gevaar­lijk idee”. Veg­an­isme is een van de manieren om je te verzetten tegen de macht van de voed­selin­dus­trie. Zon­der hier­bij mensen te hat­en, maar juist door vriend­schap­pen te sluiten en de liefde haar werk te lat­en doen.

"I believe that the world was created and approved by love, that it subsists, coheres, and endures by love, and that, insofar as it is redeemable, it can be redeemed only by love." (Wendell Berry)

Voet­noten

  1. God is natu­urlijk niet man­nelijk of vrouwelijk, maar ik gebruik in dit stuk de man­nelijke vorm.
  2. Meer over Gand­hi en geweld­loosheid in een eerdere blog: De grote kleine man. De zes principes van Mar­tin Luther King Jr. zijn ook inspir­erend.

Bron­nen

  • Andrew Linzey, 1998. Ani­mal Gospel
  • George Mac­Don­ald, 1892. The Hope of the Gospel
  • Mark Kurlan­sky, 2006. Non­vi­o­lence: The his­to­ry of a dan­ger­ous idea
  • Wen­dell Berry, in: Llewellyn Vaugh­an-Lee (edi­tor), 2016. Spir­i­tu­al Ecol­o­gy

Reacties

  1. Amen, sis­ter, Gods Koninkrijk is gebouwd op liefde, en niet op haat. Zoals we gis­teren in de allochtone vrouwen­groep medi­teer­den, Lukas 1:78,79 ‘Omdat God zoveel van ons houdt zal hij het hemelse licht naar ons sturen. Dat licht zal schi­j­nen op iedereen die leeft in het donker, in de schaduw van de dood. Dat licht zal ons wijzen naar vrede’. Het goede nieuws is dat Jezus dit hemelse licht is, en dat hij is gekomen om de hele schep­ping te ver­lossen, en niet alleen de mensen …alzo lief had God de wereld…je kunt bij­na niet om paci­fisme heen. Ga vooral door te schri­jven, je inspireert me!

Reageren is niet mogelijk.